OCAK 2005 – YÖRET POSTASI 21
Kriz ve krize müdahale kavramları, son zamanlarda dünyada ve ülkemizde yaşanan olaylardan dolayı gündemimize girmiştir. Kriz sadece bir bombanın patlaması veya binaların yıkılması sonucu yaşananlardan ibaret değildir. Bir okulda, okul servisinin kaza geçirmesi, bir öğrencinin kaybı veya yaralanması, yangın, deprem gibi olaylar da krize sebep olur. Kişisel ve toplumsal krizler de travmaları (felaketleri) doğurur.
Travma durumunda normal yaşantımız kesintiye uğrar; karşımıza bir duvar çıkmış gibi hissederiz. Artık hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını düşünmeye başlarız. Sosyal ilişkilerimiz, rollerimiz, duygularımız, fizyolojik gereksinimlerimiz ve inançlarımız değişebilir. Ancak tüm bunlar sadece kriz anına ait duygularımızdır. Travma sonrasında yapılması gereken kademeli olarak günlük yaşantımıza geri dönmeye çalışmaktır. İşte bu noktada, krize, doğru ve çabuk müdahale ile bireylerin durumla daha kolay baş edebilmelerini sağlamak ve sonrasında ortaya çıkabilecek kalıcı psikolojik problemlerin önüne geçmek mümkündür.
Aynı şey kurumlar için de geçerlidir. Kriz anında okulun vermesi gereken tepkiler vardır ve buna önceden hazırlıklı olunması gerekir. Okulun görevi öğrencilerini ve personelini en kısa zamanda rutin düzenlerine kademeli olarak geri döndürmek ve krizin etkileri ile başa çıkmaya çalışmaktır. Krize doğru müdahale için öncelikle bir ‘Kriz Müdahale Ekibi’nin kurulması, herkesin görevinin belirlenmiş olması, krizin türüne göre uygulanacak programın üretilmesi ve işletilmesi gerekir.
Kriz durumlarına müdahale konusunda rehberlik servisinin ilk görevi, ekip oluşurken onlara kriz ve travmanın tanımını yapmak, insanları, bunlardan nasıl etkilenildiği konusunda bilgilendirmektir. Kriz durumunda ise, ekibin bir parçası olarak, gerekli psikolojik desteği sağlamaktır. Krize müdahale, okul müdüründen hizmetlisine kadar tüm birimlerin aktif olarak katıldığı bir ekip işidir. Bu ekibin güvenli bir okul ortamı yaratmak, velilerle iletişim, basınla iletişim, okulda düzeni, sağlamak, ders programını yeniden düzenlemek ve fizyolojik gereksinimleri gidermek gibi görevleri vardır.
Acil Durum Müdahale ve Yönetim Sistemi
Bu sistemde Acil Durum Ekibi kurulur. Bu ekipte yer alan alt birimler şunlardır;
Karar Merkezi,
Bilgi Toplama ve Dağıtma Merkezi,
Veli İletişim Merkezi,
Lojistik Merkezi,
Psikolojik Danışma Merkezi olarak belirlenir. Daha sonra acil toplanma çeşitleri ve yerleri saptandı. Öğrenciler, öğretmenler, veliler ve personelin yapması gerekenler listelenir. Çeşitli acil durumlara uygun yönergeler ve haberleşme zincirleri oluşturulur. Tüm bunları açıklayan broşürler hazırlanır. Sistem oluşturulurken şunlar hedeflendi:
1. Krizlerin ortaya çıkma olasılığını ve sıklığını azaltmaya çalışmak:
a. Fiziksel önlemler almak
b. Eğitimler düzenlemek (Dayanıklılığı arttırma, stresle başetme, semptomları tanıma)
c. Tarama çalışmaları yapmak
2. Yaşanan krizlerin etkisini azaltmaya çalışmak:
a. Acil Durum Ekibi Organizasyon şemasının ve bu ekibin görevlerini belirlemek
b. Simülasyon çalışmaları yapmak (l simulare )
c. Uygulamalar düzenlemek
d. Krize müdahale eğitimleri almak (Debriefing, pacing and leading, basic Ph, Sınıf Aktivite
Programı-Stres Yönetimi, Dayanıklılık ve Gerçek Travma ile Başetme)
3. Krizlerden sonra oluşan zararlarla başetmek
a. Sınıf çalışmaları yapmak
b. Risk grubundaki öğrenci-öğretmen-velilerle çalışmalar düzenlemek
c. Toplu törenler-anma köşeleri hazırlamak
d. Ev ve hastane ziyaretleri yapmak
e. Bilgilendirme yazıları hazırlamak
f. Debriefing, Sınıf Aktivite Programı uygulamak
g. Okul işleyişini yeniden düzenlemek |
